Niewidomy student w DaniiW trakcie projektu prowadzonego przez Partnerstwo na Rzecz Zwiększenia Dostępności Rynku Pracy dla Osób Niewidomych mieliśmy okazję dowiedzieć się, jak w Danii wyglądają studia osób niewidomych i słabowidzących. Projekt nasz jest częścią programu IW EQUAL, finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Inwalida wzroku, który studiuje w Danii, dostaje od państwa potrzebny mu sprzęt i oprogramowanie. Są to między innymi laptop, drukarka, skaner, sprzęt do odtwarzania książek w formacie DAISY, dyktafon cyfrowy, słuchawki, oprogramowanie Windows Office, program antywirusowy, program do odzyskiwania utraconych danych, oprogramowanie OCR. Niewidomi otrzymują również program Jaws, a słabowidzący program powiększający. Na uczelnie wyższe w Danii właściwie nie ma egzaminów wstępnych. Wymagają ich tylko niektóre jednostki, na przykład akademie muzyczne, akademie sztuki czy szkoły dziennikarstwa. Sposób zdawania egzaminów przez studenta lub kandydata na studia jest taki sam jak dla osób widzących lub jest ustalany indywidualnie. Często student dostaje więcej czasu na przygotowanie się do egzaminu ustnego lub na napisanie egzaminu pisemnego. Możliwa jest również pomoc asystenta, który na przykład sprawdza słowa w specjalnych słownikach albo czyta tekst na głos. Niektórzy studenci decydują się zamienić egzamin pisemny na ustny. Studenci zdają także egzaminy w domu, korzystając z komputerów i Internetu. Egzamin może być również przygotowany w formacie DAISY. Książki dla niepełnosprawnych wzrokowo studentów są przygotowywane w dostępnej dla nich formie. Za każdą stronę przerabianej książki właścicielom praw autorskich wpłaca się drobną kwotę. Najbardziej popularnym formatem jest DAISY. Słowo DAISY to skrót od angielskiej nazwy Digital Accessible Information System. Książki przygotowane w standardzie DAISY odtwarza się przy użyciu komputera lub specjalistycznych urządzeń, takich jak Victor Reader. Standard DAISY daje podobne możliwości, jakie ma widząca osoba czytająca wydrukowaną książkę. DAISY pozwala poruszać się po książce (czyli przechodzić do konkretnych stron, akapitów, nagłówków, rozdziałów), odsłuchiwać książkę (czytaną mową syntetyczną lub przez człowieka), wstawiać zakładki, jak również udostępnia tekst (na przykład poprzez linijkę brajlowską lub wyświetlenie tekstu na ekranie). DAISY umożliwia również korzystanie z indeksów i spisów treści, sporządzanie notatek oraz dostosowanie książki do wymagań konkretnej osoby. Jedna płyta CD może zawierać do 90 godzin tekstu przygotowanego w formacie DAISY. Procedura przygotowywania książki dla niewidomych studentów jest w Danii następująca. Książki zostają pocięte na strony i skanowane automatycznym skanerem, po nieodzownych poprawkach tekst przygotowywany jest w formacie DAISY. Ilustracje i wykresy są spreparowane w formie dotykowej. Szczególnie trudne teksty, na przykład medyczne, są nagrywane przez lektorów. Przygotowanie książki trwa od kilku dni do miesiąca. Kwota przeznaczana przez państwo na przygotowanie książek dla jednego studenta wynosi semestralnie między 50 a 100 tysięcy koron duńskich, czyli mniej więcej od 27 do 54 tysięcy złotych. Każdy studiujący ma również do dyspozycji asystenta - przez około 5 godzin tygodniowo. Jest to zazwyczaj inny student, którego zadaniem jest pomaganie niewidomemu w studiowaniu. Jego pracę opłaca państwo. W Danii system edukacji wyższej dzieli się na dwa sektory. Pierwszy to sektor koledży, składający się z około 150 instytucji. Do drugiego sektora przynależą uniwersytety, a konkretnie 11 uniwersytetów oraz specjalistycznych akademii, na przykład muzyki, sztuki czy architektury. W obu sektorach studiuje około 120 inwalidów wzroku rocznie, z czego coroczny nowy nabór to 10-15 osób. Duński Instytut Dla Niewidomych i Słabowidzących zapewnia też specjalistyczne doradztwo studentom, przyszłym studentom oraz instytucjom. Informacje te uzyskaliśmy podczas wizyty w Danii w Instytucie Dla Niewidomych i Słabowidzących. Instytut jest jednym z partnerów zagranicznych Partnerstwa na Rzecz Zwiększenia Dostępności Rynku Pracy dla Osób Niewidomych. Osoby zainteresowane prosimy o kontakt pod adresem: |
