Zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi oraz w środki pomocnicze z Narodowego Funduszu Zdrowia

Aktualizacja niniejszego materiału: 22.05.2009 r.

Świadczeniobiorcom (czyli osobom podlegającym ubezpieczeniu zdrowotnemu) zapewnia się i finansuje ze środków publicznych między innymi zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środki pomocnicze.

O tego rodzaju wsparcie mogą się starać między innymi osoby niewidome, słabowidzące oraz osoby z innymi niepełnosprawnościami.

Przedmiotami ortopedycznymi, o które z pewnością mogą występować osoby niewidome i słabowidzące, są białe laski. Lekarzami upoważnionymi do wystawiania zleceń na ich wydanie są: chirurg, ortopeda, neurolog, lekarz rehabilitacji medycznej, okulista, reumatolog, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, felczer ubezpieczenia zdrowotnego.

Przyznaje się ją raz na 2 lata bezpłatnie, jeśli cena jej zakupu nie przekracza 40 zł. Jeśli cena jest wyższa różnicę pokrywa zainteresowany; może on wystąpić o dofinansowanie do powiatowego centrum pomocy rodzinie ze środków Państwowego Funduszu rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Wśród środków pomocniczych, które mogą zainteresować osoby słabowidzące i niewidome, znajdują się między innymi:

1) Soczewki okularowe korekcyjne (w tym soczewki korekcyjne barwione) umożliwiające dokładne widzenie i zapobiegające znużeniu oka. Lekarzem upoważnionym do wystawiania zlecenia na ich wydanie jest okulista. Przysługują one dzieciom i młodzieży do 18 roku życia każdorazowo w razie zmiany korekcji, bezpłatnie.

W ramach tych soczewek wyróżniamy:

a) Soczewki do bliży i dali przysługujące przy wadach wzroku wymagających korekcji; dorośli mogą się o nie starać raz na 2 lata, przy czym ich wkład własny musi wynosić co najmniej 30% ceny;

b) Soczewki pryzmatyczne przysługujące bezpłatnie w okresie leczenia zeza zgodnie z zaleceniami lekarza;

c) Soczewki dwuogniskowe: przysługujące dzieciom i młodzieży do 18 roku życia zgodnie z zaleceniami lekarza każdorazowo w razie zmiany korekcji przy wkładzie własnym wynoszącym 30% ceny; dorośli mogą się o nie starać, jeśli stan zdrowia całkowicie uniemożliwia dokonywanie zmiany okularów, raz na 2 lata, wkład własny wynosi co najmniej 30% ceny;

2) Soczewki kontaktowe lecznicze przysługują przy leczeniu stożka rogówki i przy dużej anizometropii (łącznie z afakią). Lekarzem upoważnionym do wydawania zlecenia na ich wydanie jest okulista.

Przysługują one raz na 2 lata. Wkład własny świadczeniobiorcy wynosi 30% (jeśli limit ceny zakupu nie przekracza: w przypadku soczewek twardych 500 zł, a miękkich – 150 zł);

3) Obturatory przyznawane są dzieciom zezującym z niedowidzeniem jednego oka. Lekarzem upoważnionym do wydawania zleceń na ich wydanie jest okulista. Przysługują one raz na 2 lata, bezpłatnie (gdy ustalony limit ceny zakupu nie przekracza kwoty 10 zł);

4) Pomoce optyczne dla niedowidzących, na które zlecenia wydawane są przez okulistę, przysługują raz na 5 lat. Są to:

a) lupa – jej zadaniem jest umożliwienie osobom niedowidzącym obserwację jednooczną i dwuoczną przedmiotów bliskich i dalekich (przysługuje bezpłatnie, jeśli ustalony limit ceny zakupu nie przekracza kwoty 80 zł),

b) lunety, w tym monookulary (przysługują bezpłatnie, jeśli ustalony limit ceny zakupu nie przekracza kwoty 1400 zł),

c) okulary lornetkowe do bliży i dali (przysługują bezpłatnie, jeśli ustalony limit ceny zakupu nie przekracza kwoty 1000 zł),

d) okulary lupowe (przysługują bezpłatnie, jeśli ustalony limit ceny zakupu nie przekracza kwoty 420 zł);

5) Proteza oka wykonana indywidualnie przyznawana jest na zlecenie wydane przez okulistę bezpłatnie (jeśli cena nie przekracza ustalonego limitu ceny wynoszącego 600 zł, a w przypadku epiprotezy 700 zł). Dzieciom i młodzieży do 18 roku życia protezy oka przysługują w razie potrzeby związanej z fizycznym rozwojem. Przyznawane są w celu zapobiegania nieprawidłowemu rozwojowi oczodołu i asymetrii twarzy, bierze się też pod uwagę względy psychologiczne i kosmetyczne, uszkodzenia oczodołu, zniekształcenia powiek, worka spojówkowego i oczodołu Dorosłym proteza oka przysługuje raz na 5 lat.

Wśród środków pomocniczych i przedmiotów ortopedycznych znajdują się też pomoce dla osób z innymi niepełnosprawnościami. Mogą być one potrzebne również niewidomym ze złożonymi niepełnosprawnościami. Są to np. wózek inwalidzki, aparaty słuchowe.

Planując zaopatrzenie się w daną pomoc, warto sprawdzić, jaka jest jej cena nabycia - czy mieści się w ustalonym limicie cenowym. Jeśli przekracza limit, to danej pomocy można nie otrzymać na powyższych zasadach, tj. bezpłatnie lub za odpłatnością 30% ceny nabycia. Z Narodowego Funduszu Zdrowia można otrzymać refundację kosztów jedynie do wysokości ustalonego limitu - wszystko ponad limit płaci osoba ubezpieczona zaopatrująca się w pomoc; O dofinansowanie kwoty nierefundowanej przez NFZ można starać się w powiatowych centrach pomocy rodzinie (patrz materiał: Pomoc w zaopatrzeniu w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze udzielana osobom niepełnosprawnym przez Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie).

Każde zlecenie na zaopatrzenie w środki pomocnicze oraz w przedmioty ortopedyczne wymaga przed realizacją potwierdzenia przez właściwy wojewódzki Oddział Narodowego Funduszu Zdrowia.

Szczegółowe informacje dotyczące sposobu realizacji zlecenia można znaleźć na stronie internetowej Narodowego Funduszu Zdrowia pod adresem: www.nfz.gov.pl/, oraz uzyskać telefonicznie w oddziałach wojewódzkich NFZ.

Przez świadczeniobiorców należy rozumieć osoby objęte powszechnym - obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym (ubezpieczonych) oraz inne osoby posiadające obywatelstwo polskie i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które spełniają kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych.

Podstawa prawna:

1) Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027, z późn. zm.): art. 2 ust. 1, art. 40;

2) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego wykazu wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych, wysokości udziału własnego świadczeniobiorcy w cenie ich nabycia, kryteriów ich przyznawania, okresów użytkowania, a także wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi podlegającymi naprawie w zależności od wskazań medycznych oraz wzoru zlecenia na zaopatrzenie w te wyroby i środki (Dz.U. nr 276, poz. 2739, z późn. zm.);

3) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2004 r. w sprawie limitu cen dla wyrobów medycznych będących przedmiotami ortopedycznymi i środków pomocniczych, o takim samym zastosowaniu, ale różnych cenach, oraz limitu cen dla napraw przedmiotów ortopedycznych (Dz.U. nr 275, poz. 2732, z późn. zm.);