Polski Związek Niewidomych

Jak zachować się w obecności
osoby niewidomej lub słabo widzącej?

Nawiązanie kontaktu

1. Poinformuj niewidomego o swojej obecności, upewnij go, że mówisz do niego (wymieniając nazwisko, jeśli je znasz, lub dotykając jego ramienia), przedstaw się.
2. Zapytaj, czy potrzebna jest mu jakaś pomoc.
3. Rozmawiaj w takim miejscu, w którym nie ma hałasu, zaś w przypadku osoby słabo widzącej upewnij się, czy nie razi jej światło padające z okna albo z lampy, na wprost której stoi lub siedzi.
4. Jeśli potrzebna jest pomoc w przemieszczeniu się, zapytaj, czy wystarczą wskazówki słowne, czy też niewidomy zechce skorzystać z Twojej pomocy jako przewodnika.

1. Przewodnik zgłasza swoją gotowość poprzez lekkie dotknięcie swoją dłonią dłoni lub przedramienia niewidomego, a następnie pozwala się uchwycić za ramię - lewe lub prawe - tuż powyżej łokcia. Ten sposób trzymania zapewnia przewodnikowi wolne ręce, a niewidomemu:
   1. kontrolę nad sytuacją (nie on jest trzymany i ciągnięty lub pchany lecz sam trzyma przewodnika i może w każdej chwili przerwać kontakt);
   2. bezpieczeństwo (niewidomy pozostaje pół kroku za przewodnikiem, nie jest więc narażony na przeszkody jako pierwszy).
2. Poinformuj niewidomego, dokąd i którędy idziecie (na przykład: Pójdziemy do mojego gabinetu, który mieści się na pierwszym piętrze; Winda jest na drugim końcu tego korytarza ).
3. Podczas poruszania się zachowuj się naturalnie, rozluźnij mięśnie, rozmawiaj. Niewidomy będzie odczytywał sygnały dawane przez Twoje ciało - ruszamy, zatrzymujemy się, skręcamy. 
4. Informuj niewidomego o zbliżających się przeszkodach, na przykład wąskie przejście (niewidomy schowa się wówczas za Ciebie), niski strop, schody w dół, schody w górę, koniec schodów, zamknięte drzwi (w takiej sytuacji pomocne będzie poinformowanie o tym, czy drzwi otwierają się w kierunku idących czy w przeciwnym, i po której stronie znajdują się zawiasy; niewidomi doświadczeni w chodzeniu z przewodnikiem przechodzą przez drzwi swobodnie, zamykając je za sobą).
5. Wskazując niewidomemu krzesło, połóż na oparciu dłoń tej ręki, którą Cię trzyma.
6. Jeśli niewidomy porusza się z psem, wystarczą zazwyczaj wskazówki słowne. Nie należy pod żadnym pozorem mówić do psa, głaskać go, karmić, czy chwytać za obrożę, ponieważ pies pracuje i takie zachowania mogą zaburzyć jego koncentrację,
   a przez to narazić niewidomego na niebezpieczeństwo.

1. Nie unikaj w rozmowie takich słów i zwrotów jak na przykład:

Czy widzi pan możliwość...?; Popatrzmy teraz na punkt 5; Do zobaczenia.

Niewidomi też używają tych zwrotów, a unikanie ich sprawia, że sytuacja staje się sztuczna.

1. Używaj konkretnych określeń dotyczących położenia obiektów i kierunków.

Wskazówka Tutaj jest zakres obowiązków.; czy Toaleta jest tam. jest niewiele warta    

w porównaniu z informacją Zakres obowiązków leży na stole przed Panią.; Toaleta jest na końcu korytarza, ostatnie drzwi po lewej stronie.

1. W czasie wywiadu skoncentruj się na sprawach zawodowych. Unikaj pytań o przyczynę
   i czas osłabienia lub utraty wzroku.

1. Jeśli musisz na chwilę przerwać rozmowę lub odejść, poinformuj o tym osobę niewidomą.
2. Jeśli niewidomy stoi z Tobą na środku pomieszczenia, zanim odejdziesz podprowadź go do mebla lub parapetu, tak aby miał kontakt dotykowy z jakimś obiektem w otoczeniu.
3. Daj wyraźny sygnał zakończenia rozmowy - słowny lub fizyczny - na przykład poprzez uściśnięcie dłoni na pożegnanie. Upewnij się, czy osoba niewidoma wie, jak dotrzeć do wyjścia.
4. Nie zakładaj, że przy następnym kontakcie osoba niewidoma rozpozna Cię po głosie - to może trochę potrwać, szczególnie, jeśli poznała więcej nowych osób w tym samym czasie, a tak dzieje się na przykład w nowym miejscu pracy.

Źródło: Poradnik pracodawcy osób niewidomych i słabo widzących. AWARE Europe. 2000, rodz.2.

Poradnik dostępny na www.idn.org.pl/aware-europe